ଧନତେରସ୍ ପୂର୍ବରୁ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଉଠିଲାଣି ବଜାର । ସୁନା, ରୁପାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାସନକୁସନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀର ଦୋକାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଭିଡ଼ । ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଚାଲୁଥିବା ଦୀପାବଳି ଉତ୍ସବର ଆରମ୍ଭ ଧନତେରସରୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦିନ କିଣାକିଣି କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି । ତେବେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଧନତେରସ୍ ପର୍ବର ତାରିଖକୁ ନେଇ ଦେଖାଦେଇଛି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ । ନଭେମ୍ବର ୬ ନା ୭ ତାରିଖ, କେବେ ପାଳନ ହେବ ଏହି ପର୍ବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଧନତେରସର ସଠିକ୍ ତାରିଖ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓ ପୂଜାବିଧି ସମ୍ପର୍କରେ ।
ହିନ୍ଦୁ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ, କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୯ଟା ୩୦ ମିନିଟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟା ୪୫ ମିନିଟରେ ଶେଷ ହେବ । ଏହି ଅନୁସାରେ, ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଧନତେରସ୍ ପାଳନ କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଏହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ୪୯ ମିନିଟରୁ ରାତି ୮ଟା ୨୩ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦୋଷ କାଳ ରହିବ । ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିପାରିବେ ।
ଧନତେରସରେ କିଣାକିଣି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ତିନୋଟି ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ । ପ୍ରଥମ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସକାଳ ୮ଟା ୧୬ ମିନିଟରୁ ୯ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦିନ ୧୧ଟା ୪୮ ମିନିଟରୁ ୧୨ଟା ୫୬ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ । ସେହିପରି ତୃତୀୟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ୨ ମିନିଟରୁ ରାତି ୭ଟା ୫୮ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଏହି ସମୟରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ସୁନା, ରୁପା, ବାସନକୁସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିପାରିବେ ।
ଧନତେରସ୍ ପାଳନ ପଛରେ ରହିଛି ଏକ ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା । କୁହାଯାଏ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ କଳସ ଧରି ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବୈଦ୍ୟ ବୋଲି ମାନାଯାଏ । ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ କାମନା କରି ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହାସହ ଧନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦେବତା ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ଧନତେରସରେ ପୂଜା କରିବା ପାଇଁ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ । ପୂଜାସ୍ଥଳର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଫଟୋ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ । ଘିଅ ଦୀପ ଜଳାଇ ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ଧଳା ମିଠା ଏବଂ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ମିଠା ଭୋଗ ଲଗାନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ‘ଓଁ ହ୍ରୀଂ କୁବେରାୟ ନମଃ’ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ସହ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତୁ ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଧନତେରସରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଘରେ ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି, ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର କାମନା କରାଯାଏ । ତେବେ ପୂଜା ଓ କିଣାକିଣି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ତାରିଖ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ କରିନେବା ଉଚିତ ।
